در آن روز [ قيامت ] به واسطه‌ى وحىاى كه پروردگار به او نموده ؛ زمين ، اخبار خود را بازگو مىكند . به راستى ، اگر موجودات غير از انسان و مجرّدات شعور نداشتند ، وحى و سخن گفتن با آن‌ها چه معنايى داشت ؟ ماه و سال و هفته و روز و ساعات نيز كه همه از مخلوقات الهى هستند ، چرا شعور نداشته باشند ؟ امّا سرّ اين مطلب در آن است كه شعور موجودات به حضرت حق سبحانه انتساب دارد . و او به همه موجودات محيط است و ظهور و مظهريّت همه ، از او سبحانه منشأ گرفته بوده و در كمالات ، قائم به حضرت حق مىباشند . اگر نبىّ - صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم - و امام معصوم - عليه‌السّلام - كه در مقام و منزلت خلافت و شهود حضرت حق سبحانه قرار دارد ، بر آن‌ها سلام مىكند ، به اين علّت است كه مظاهر حق را با ديده‌ى حقيقت بين مىبيند و با ديد و شعور مرموز رمضان ، آن را مورد خطاب قرار مىدهد . واللَّه يعلم . و البته ممكن است خطاب سلام در اين دعا ، به عوالم و خلقت‌هاى مجرّده مثاليّه و يا برزخيّه ماه ( كه مشكل فهم شعور صورتاً در آن براى كسى وجود ندارد ) باشد . بيانات ذيل سلام‌ها را نيز مىتوان بر هر دو معنا شاهد گرفت ، فتأمّل . ( 600 ) « [ أَلسَّلامُ عَلَيْكَ ] يا عِيدَ أَوْلِيائِهِ الْأَعْظَمَ ! » « 1 » [ سلام بر تو ] اى بزرگ‌ترين عيد اولياى خدا ! عيد بودن كل ماه رمضان و دلايل آن از بخش فوق ظاهر مىشود كه تمام ماه رمضان براى بندگان خاصّ پروردگار ، عيد است . علّت اين مطلب نيز از بيان ذيل سلام‌هاى بخش‌هاى آتيه روشن مىشود ، چنان

--> ( 1 ) . اقبال الاعمال ، ص 250 .